Angst Management, 11 symptomen
Er wordt in management en HR fora intensief gepraat en geschreven over Het Nieuwe werken”, talentmanagement, engagement etc.
Het lijkt dat Managers en HR mensen steeds beter beseffen dat bloeiende mensen het verschil maken bij het realiseren van vernieuwing en groei in organisaties. De praktijk is echter weerbarstig en oude gewoonten zijn in managementland niet makkelijk te veranderen.
Angst als bijwerking van de recessie
De laatste tijd spreek ik veel mensen die angstig zijn om hun positie of baan te verliezen. Resultaten vallen tegen en de angst die in de boardroom regeert sijpelt door naar de gehele organisatie. Er is even geen behoefte aan “luxe artikelen” zoals talent management, ontwikkelingsprogramma’s, empowerment etc.
Door de economische onzekerheid vallen veel managers onder druk terug op oude
gewoonten, ze grijpen naar het angstwapen.
De angst van managers dat de beloofde resultaten niet worden gehaald leidt er toe dat
ze onbewust hun eigen angst inzetten.
Hoe bewust gaat u om met uw eigen angst en die van uw medewerkers?
Het belangrijkste symptoom van een angstgedreven organisatie is de preoccupatie met
regels en een strenge top-down aanpak waarbij geen plaats is voor consensus en mensen
die een eigen en afwijkende visie hebben.
Het onvermijdelijke resultaat van de angstaanpak is dat het op status beluste en
afwachtende C-spelers de macht grijpen en de A spelers proactief elders aan de slag
gaan waar ze worden gewaardeerd zoals ze zijn.
11 signalen die er op wijzen dat angst leidend is in een organisatie:
1. Waardevolle mensen met een eigen mening vertrekken.
2. Zichtbaar optreden.
Haantjesgedrag, de stem verheffen, uiterlijk vertoon en perceptiegedrag (naar huis gaan nadat de baas is vertrokken)is belangrijker dat inhoudelijke kwaliteit.
3. Praten over i.p.v. praten met
Er wordt veel gepraat over mensen en weinig gepraat met mensen.
Speculatie over wie stijgt en wie daalt op de populariteitsladder is dagelijkse gespreksstof.
4. Wantrouwen heerst.
Mensen stellen zichzelf de vraag of het wel veilig is om Jan of
Marie te vertellen wat ze werkelijk denken en beperken zich tot politiek correct gedrag.
‘s morgens en tijdens de lunch wordt bij de prikklok gecontroleerd of de uren wel worden
gemaakt en er wordt gecontroleerd of er niet te veel privé wordt gesurft op internet.
5. Obsessie voor getallen en metingen.
Getalsmatig micro management voert de boventoon en er is geen ruimte voor inhoudelijke gesprekken, creativiteit en diversiteit.
Een Engelse collega typeerde dit fenomeen als
“rearranging the deckchairs of the Titanic” 
6. Heel veel regeltjes.
De regeltjes vervangen het gezonde verstand en het vertrouwen in mensen. Het onderwerp “vertrouwen” wordt in het handboek met regels natuurlijk behandeld en wordt gereduceerd
tot geformaliseerde spelregels over omgang met elkaar.
Formeel gedrag volgens de regels wordt sterk gestimuleerd.
7. Informeel overleg is verdacht.
Spontaan overleggen of vergaderen en delen van informatie buiten de formele structuren
leidt tot speculatie en vragen. Wordt er misschien een coup voorbereid?
8. Informatie monopolisering
Hoe kom je aan je informatie? Vraag het maar aan je manager!
Vrij delen van kennis is niet wenselijk en afdelingen trekken zich terug op het verkokerde territorium.
Het ligt niet aan ons, wij doen het goed maar het ligt aan die andere afdeling.
Informatie wordt gehamsterd met als doel om de eigen positie te versterken in de strijd met
andere koninkrijkjes.
Een ander bekend voorbeeld is dat medewerkers niet tijdens intern overleg maar via de
krant lezen dat er een reorganisatie op komst is.
9. Bruine arm regel
De mensen die promotie maken zijn vaak slecht geïnformeerde solisten op jacht naar
eigenbelang of de ja knikkers die het gezag van de leiding klakkeloos volgen.
Angstige leiders omringen zich graag met mensen die altijd een voorspelbaar en gewenst antwoord geven op vragen.
10. Debiteuren/Crediteuren factor
Goeiesmorgens juffrouw Jannie. De lol is er af. Mensen reageren mat, zijn niet creatief, volgen patronen, en durven hun kop niet boven het maaiveld uit te steken.
Angst betekent het einde van creatief denken, verhindert samenwerken en beëindigt passie
voor het werk.
De dagen duren lang en de nadruk ligt op low profile aanwezigheid en vermijden van risico’s.
Het is op de gang van dergelijke organisaties direct merkbaar dat er geen spirit is.
11. Wees blij, het kan nog erger
Management neemt beslissingen in het geheim, achter gesloten deuren.
Informatie wordt alleen druppelsgewijs en onsamenhangend losgelaten, in achterkamertjes, als dat zo uitkomt.
Er heerst een totaal gebrek aan helderheid in de organisatie. Mensen die klagen over de onduidelijkheid horen “wees blij dat je een baan hebt, voor jouw zijn er 10 anderen”
Laat nooit aan je meerdere weten wat je probleem is; het standaard antwoord is: we hebben je ingehuurd om problemen op te lossen dus los het zelf maar op.
Medewerkers worden bewust in het onzekere gehouden over de plannen, anders ontstaat er onrust. Vergeten wordt dat de medewerkers die bewust niet worden geïnformeerd juist erg onrustig worden en gevaar ruiken.
Managers die aan de top staan van angstige organisaties hebben een onbewuste
overtuiging dat toenemende controle de eigen angst zal reduceren.
Toenemende controle, machtspolitiek en zelfs manipulatie leidt juist tot averechtse
gevolgen.
Angst management is een oude reflex die niet gemakkelijk is te veranderen en vaak tot in de nerven van organisaties en mensen doordringt en waar sommigen letterlijk ziek van worden.
Angst is een slechte raadgever
Ondertussen nemen concurrenten het onderdrukte talent in dienst.
Deze mensen die niet voor vol werden aangezien komen tot bloei, werken op een
creatieve manier aan de vernieuwing van de sector, en veroveren de positie die angstig werd verdedigd!
Hoeveel symptomen van de angst herkent u?
De Gunfactor
De afgelopen maanden word ik me er steeds meer van bewust, dat er onomkeerbare veranderingen in de maatschappij en het bedrijfsleven optreden.
Mensen worden bewuster en raken meer betrokken bij wat er gebeurt: we willen honger en armoede uit de wereld helpen, we weten dat de aarde wordt overbelast, we maken ons zorgen over het klimaat.
Oude zekerheden worden niet meer voor “granted” aangenomen; banken zijn niet langer de veilige en betrouwbare instellingen, overheden zijn nalatig en worden bekritiseerd etc etc.
Hoe te onderscheiden in een transparante wereld
Informatie is altijd en overal beschikbaar, technologie is niet langer schaars. Toetredingsdrempels zijn verlaagd en grote verschillen in prijs/kwaliteit tussen leveranciers worden door de markt niet meer getolereerd.
Hier komt de gunfactor om de hoek kijken.
Bedrijven (lees: mensen binnen het bedrijf) krijgen van klanten bewust of onbewust een gunfactor. Deze factor is van invloed op de koopbeslissing en staat volledig los van de traditionele marketing mix (prijs, product(kwaliteit), promotie en verpakking).
Wanneer we de traditionele marketing mix in de huidige tijd plaatsen, ervaren we de gedateerdheid:
Prijs: prijsverschillen worden door internet en toenemende markttransparantie afgestraft.
Product(kwaliteit): kennis en technologie zijn geëmancipeerd. De tijd dat alleen Heinz ketchup kon maken, is voorbij.
Plaats: door globalisering is het niet meer belangrijk waar iets gemaakt wordt. Plaats als onderscheidende factor werkt alleen in combinatie met betrokkenheid (gunfactor??)
Verpakking: de fysieke verpakking doet er niet meer toe. Wanneer we zaken als extra service, wederkerigheid en zakelijke relatie als “verpakking” zien, is het wel relevant.
De gunfactor bestaat uit een aantal componenten:
Sympathie: kan alleen opgeroepen worden door authentieke mensen! Echtheid, authenticiteit van mensen is de nieuwe succesfactor. En sympathie voor de boodschap die wordt uitgedragen.
Betrouwbaarheid: kan men de boodschap vertrouwen? Iedereen weet dat bedrijven winst (willen) maken; maar wat wordt met die winsten gedaan en wordt de mooie belofte ook waargemaakt? Gaat het geld inderdaad naar milieu- of ontwikkelingsprojecten?
Wederkerigheid.
Authenticiteit als onderscheidende factor
Mijn overtuiging is dat authentieke bedrijven, geleid en gevolgd door authentieke mensen het verschil gaan maken. Ze gaan de traditioneel geleide bedrijven inhalen. Hier komt het natuurlijke talent van mensen om de hoek kijken: hoe zuiverder iemand weet wat zijn essentiële talent is, hoe authentieker hij zich in de markt en maatschappij kan bewegen.
Peter van Bommel
Klanten, macht en dienstbaarheid
Het beeld dat ik voor me zie als ik hulpverleners, adviseurs, bazen of leraren meemaak is het beeld van de tafel. Aan de tafel zitten mensen die vinden dat ze het voor het zeggen hebben. De psycholoog, de consultant, de directeur, de leraar, etc. Mensen die het gezag, de regels, de algemeen geldende opinie vertegenwoordigen. Ze zijn druk met elkaar en genieten samen van de privileges die ze hebben als dragers van verantwoordelijkheid. Ze zijn druk om hun positie ten opzichte van elkaar te bevechten.
Onder de tafel zitten ook mensen. Het zijn de patiënten van de hulpverlener, de klanten van de adviseurs, de medewerkers van de baas, en de leerlingen van de leraar. Ze horen de felle discussie die aan de tafel wordt gevoerd maar kunnen niet meepraten. Ze krijgen geen aandacht en worden vaak als lastpost weggeduwd. Even geen tijd, er zijn belangrijke dingen te bespreken met de tafelgenoten. “Realiseer je dat je onder de tafel zit, dat heeft zo zijn beperkingen”. De meeste mensen onder de tafel dromen er van om ooit aan tafel te mogen plaatsnemen en te delen in de voorrechten van de tafelgenoten.
Als een van de mensen onder de tafel toch de aandacht op zich weet te vestigen dan krijgt hij vanaf de tafel precies verteld hoe het zit. De mensen onder de tafel moeten zich realiseren dat ze moeten luisteren naar de tafelgenoten. De tafelgenoten hebben onderling uitgemaakt wat de mensen onder de tafel nodig hebben. Er zijn duidelijke regels om aan de tafel plaats te mogen nemen, mee te praten, en te delen in de privileges.
De eerste voorwaarde om aan tafel te mogen plaatsnemen is het besef dat er een afstand is en hoort te zijn naar de mensen onder de tafel. Wij en Zij. Afstand moet worden bewaard, het is een uitstekend mechanisme gebleken om de eigen positie te bestendigen. De angst bij de tafelgenoten om onder de tafel terecht te komen is groot, vooral in deze tijd waarin mensen onder de tafel mondiger zijn geworden. Het zijn de kritische medewerkers, de klagende klanten, de mondige leerlingen en de veeleisende patiënten waar de tafelgenoten vaak over klagen.
Gelukkig zijn er mensen aan tafel die zich realiseren dat de mensen onder de tafel het voor het zeggen hebben. Deze leraren, dokters, directeuren kruipen onder de tafel om oprecht te luisteren naar de behoeften van afnemers. Ze weten dat de meeste patiënten, klanten, leerlingen, medewerkers etc. zelf goed weten wat ze nodig hebben maar dat er vrijwel nooit serieus naar ze wordt geluisterd. Luisteren naar mensen onder de tafel is moeilijk. Het is confronterend en veronderstelt dat de tafelgenoot zichzelf kwetsbaar en dienstbaar opstelt en dus een deel van zijn machtspositie loslaat. Het gaat over het besef dat de tafelgenoten er alleen maar zijn dankzij, en voor de mensen onder de tafel! Het gaat over directeuren die beseffen dat het bedrijf er is voor de klanten en medewerkers. Over schooldirecteuren die beseffen dat ze er zijn voor de leerlingen, consultants die dienstbaar zijn , zorgverleners die bereikbaar zijn voor patiënten en het protocol durven loslaten als dat nodig is voor de patiënt.
Verantwoordelijke tafelgenoten wens ik het besef dat ze leerling worden van hun afnemers onder de tafel. Ik wens dat ze bewust een deel van hun tijd onder tafel gaan zitten om de dialoog aan te gaan met afnemers. De mensen onder de tafel wens ik het besef dat ze leraar kunnen zijn van de tafelgenoten en hun stem durven laten horen.
Met dank aan Erica Heykoop van Zippy Art voor de illustratie.
Leiders en volgers, een mythe
Ook vandaag weer zie ik een discussie op www.managementsite.nl over leiderschap en hoe dat moet. Wat maakt een leider tot een goede leider? Wat is zijn relatie met zijn volgers en waarom is een leider succesvol?
Het lijkt soms dat er een tweedeling is tussen leiders en volgers.
Ik geloof niet meer in de tweedeling tussen leiders en volgers. Ik geloof in mensen die iets willen en die daar voor gaan, onafhankelijk van de consequenties die het voor ze heeft. Dat is waar de veranderingen in de wereld uit voortkomen.
Leiderschap is een keuze van mensen die van binnen uit zeggen: Ik wil……en die daar vervolgens mee aan de slag gaan. Dat kan overal en altijd, klein en groot, en is onafhankelijk van de formele positie die een mens heeft in bijvoorbeeld een organisatie. Het lastige is dat veel mensen die formeel zijn aangewezen als leider in een organisatie (nog) denken dat ze altijd moeten leiden. Ook andersom is waar, de( zelfde) mensen die formeel moeten volgen, (de baas?) denken dat ze niet kunnen leiden. De verandering die ik zie, en waar blijkbaar behoefte aan is bij steeds meer individuele mensen, is dat het collectieve ontzag voor grote instituten, bazen, organisaties, etc. afneemt. Deze mensen voelen de behoefte, en hebben de middelen om zelf per situatie te kiezen welke positie ze innemen. Een lastig proces voor de formele leiders en volgers in de “oude instituten”. Er ontstaat geleidelijk een nieuwe orde waarin de kwaliteiten van individuele mensen wordt gevraagd, afhankelijk van de specifieke situatie of vraagstelling.
Een goede leider blinkt uit in volgen. Een goede volger blinkt uit in het nemen van leiding. Afhankelijk van de situatie, en los van de formele posities van mensen. Er is nog een boel te leren!
ZZP ‘ers die rijk willen worden
Op 16 en 17 april organiseert Open Circles Academy een 2 daagse business bootcamp voor ondernemers. Een succesformule waarin ca. 1000 ondernemers, meestal starters en zzp’ers, in 2 dagen uitgelegd krijgen wat ze moeten doen om in de wereld van succes, roem en rijkdom te komen. De opzwepende muziek, en de overtuigende presentatie van Nisandeh Neta zorgen voor een inspirerende, soms bijna hyper, sfeer en energie.
Zelf ben ik 2x bij een Business Bootcamp sessie aanwezig geweest en heb me mee laten slepen in de sfeer. Neta weet mensen te raken door zijn persoonlijke verhaal over mislukking en wederopstanding steeds als voorbeeld te gebruiken. Open Circles Academy heeft op on-nederlandse wijze een sterk merk opgebouwd en is een voorbeeld van succes. Het heeft Neta een goeroe status opgeleverd bij kleine ondernemers. 
Marketing machine
Het is interessant om te zien hoe de marketing machine van Open Cicles werkt. De opgezweepte zaal met 1000 geïnspireerde en succesgeile ondernemers wordt massaal ingezet om de werking van Twitter te ervaren en doet precies wat Nissandeh vraagt: reclame maken voor Open Circles! De business Bootcamp is een prachtig verleidingsproduct dat volledig wordt benut om duurdere trainingen te verkopen en reclame te maken.
Onder het motto “opportunity only rings once” worden door Nissandeh buitenkansjes aangeprezen die alleen tijdens de lunchpauze gelden. De ondernemers verdringen zich bij de tafels en de boeken en trainingen gaan als warme broodjes over de toonbank. De kunst van verleiding. Het is interessant om te zien hoe mensen zich massaal laten opzwepen en de “buitenkans” niet willen missen onder het motto: wat mag best wat kosten om een succesvolle miljonair te worden zoals Nisandeh!
Trucjes voor succes
Tijdens de bootcamp worden vele trucjes voor succes gepresenteerd. Nissandeh laat zien dat de gemiddelde zzp’er geen ondernemer is en het nu niet goed doet. Luister goed en volg het recept voor succes en rijkdom. Ondernemen wordt heel eenvoudig gemaakt, Men neme…..een goed product, waar klanten op wachten, je vraagt een prijs en verhoogt die regelmatig, je maakt veel onderscheidende reclame op Twitter, zorgt voor een goed netwerk, bent actief op sociale media en….kijk maar naar mij…je wordt vanzelf miljonair! Als je tijdens de lunchpauze een onze cursus of boeken koopt dan kost dat slechts….. Het lijkt er op dat geen ingrediënt wordt vergeten. Hoewel?
De menselijke factor
Het ingrediënt dat niet aan bod komt is de ondernemer als mens.Ik heb veel ondernemers ontmoet die de business bootcamp hebben bezocht, er enthousiast over waren, en flink stagneren. Achteraf komt de boodschap van Neta hard aan. Ondernemen is zo eenvoudig en toch lukt het mij niet. Ik moet wel een vreselijke loser zijn.
Het volgzame toepassen van de trucjes leidt naar mijn stellige overtuiging niet tot succesvol ondernemerschap. Net zoals je geen goede kok wordt als je een kookboek koopt. Door trucjes van anderen toe te passen raken mensen verwijderd van zichzelf en onecht. De kunst is om vanuit jezelf, zonder trucjes, zo authentiek als mogelijk, je eigen-wijze product of dienst aan te bieden. Zelfkennis is daarin een belangrijke voorwaarde. Wat is je talent? Wat zijn jouw vermijdingspatronen? Waar sta je echt voor? en durf je dat op een authentieke manier aan te bieden op een podium?
Mijn recept:
Luister naar jezelf en weet dat jij het verschil maakt omdat je een uniek talent hebt . Juist jouw authenticiteit en echtheid maken dat je de klanten of het werk krijgt die bij je passen!
Aldo van Duivenboden
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang het e-boek "Start vanuit je Hart" voor ondernemers die veel klanten willen!
